EN RU AB

АХАҾСАХЬАҚӘА

Искандер Фазиль Абдул-иҧа

Искандер Фазиль Абдул-иҧа

Фазиль Искандер адунеи зегьы иеицырдыруа шәҟәыҩҩуп, классикуп, философуп,  хәыцҩуп.

Диит хәажәкырамза 6, 1929 ш. Аҟәа (Аԥсны). Иаб Абдул иран хылҵшьҭран имаз, 1938ш. Искандер Абдул СССР дахыргоит азы заԥхьаҟа ишәҟәыҩҩхараны Ф. Искандер ааӡара ҳәа дыргоит иан лыуацәа.

Ф. Искандер Аҟәатәи абжьаратәи ашкол далгоит ахьтәы медалла. 
Ашьҭахь дҭалоит Москватәи абиблиотекатә институт , аха 1951ш. диасуеит А .М. Горьки ихьӡ зху Алитературатә институт ахь . Уи далгоит 1954ш. 1954-1956 ш.ш. аус иуан журналистс Брианск , Курск ақалакьқәа рыҟны. 1956ш. дхынҳәуеит Аҟәаҟа, Аҳәынҭқарратә шәҟәҭыжьырҭаҿы редактор хадас аусура далагоит, аус иуеит 1990 шықәсанӡа.

Раԥхьатәи ипоезиатә аҧҵамҭақәа акьыҧхь рбеит 1952 шықәсазы. 1956 шықәсазы иҭыҵит уи раҧхьатәи иажәабжь ажурнал “Апионер” аҟны. Абри инаркны иаҧцамҭақәа ҭыҵуа иалагеит иеиуеиҧшым аҭыжьырҭақәа рыҟны. 1957ш. урысшәала ажәеинраалақәа реизга «Ашьха мҩахәасҭақәа» ҭыжьын Аҟәа. Апрозатә ҩымҭақәа рыҩра далагоит, 1962 ш. икьыҧхьын иажәабжьқәа ҩба ажурнал «Юность» аҟны. 1966 шықәсазы иҭыҵуеит иеицырдыруа иповест «Абҕаџьма аиаҵәахә».

1979 шықәсазы Фазиль Искандер ИАА (США) иҭыҵуаз ацензура иаҵанамкуаз альманах “Метрополь” иҽахьалаирхәыз азы асоветтә кьыҧхь далхәданы дҟарҵеит. Уи ашьҭахь 1984-1985 шықәсқәа рзоуп ианцәырҵ уи иажәабжь ҿыцқәа.

Фазиль Искандер ирҿиамҭақәа рыҩныҵҟа иҟоуп ажәеинраалақәа, ажәабжьқәа, аповестқәа, ароманқәа. Уи иажәабжьқәеи иповестқәеи, шамахамзар, европатәи абызшәақәа зегьы рахь иеиҭагоуп. Ашәҟәыҩҩы иаҧҵамҭақәа рмотив ала иҭыхуп афильмқәа.

Фазиль Искандер ианашьоуп хыԥхьаӡара рацәала апремиақәа.

2014 шықәсазы Урыстәылатәи Афедерациа Ахада аџьынџьтә литература аҿиараҿы илагаламҭазы ианаишьеит Урыстәылатәи Афедерациа Аҳәынҭқарратә премиа.

Рашәарамза 18,  2002 шықәсазы Аҧсны Ахада ианаишьеит «Ахьӡ-аҧша» аорден I аҩаӡара.

2009 шықәсазы Аҧсны Абанк иҭнажьит 10 аҧсарк ицо «Аҧсны иналукааша ауаа» асериаҟнытә Фазиль Искандер ихьӡ зху агәалашәаратә араӡын монета
Дҭаацәароуп. Москва дынхоит.


АХЬӠЫНҴА АЗЫХЫНҲӘРА